Tel Kırma Sözlüğü
Tel kırma ve çanta üretiminde kullanılan terimlerin tanımları. Her terim, işin içinde karşılığı olan somut bir parçayı ya da işlemi anlatır.
Tel kırma nedir?
- Yassı metal telin seyrek dokunmuş kumaş üzerine özel bir iğneyle işlendiği geleneksel Türk el sanatı. İşleme sırasında makas kullanılmaz, tel elle kırılarak ayrılır; adı buradan gelir.
Bartın işi nedir?
- Tel kırma sanatının yöre adıyla anılan karşılığı. Teknik 17. yüzyıldan bu yana Bartın ve çevresinde uygulanmaktadır.
Çanta kalıbı nedir?
- Metal çanta kasası ve plastik kapaklardan oluşan, demonte satılan set. İşleme plastik kapağa gerdirilir, ardından silikonla metal kasadaki kanallara yerleştirilir. Tel kırma dışında kanaviçe, örgü ve kumaş kaplamada da kullanılır.
Metal kasa nedir?
- Çanta kalıbının iskeletini oluşturan, kenarlarında kapakların oturduğu kanallar bulunan metal çerçeve. Siyah nikel, nikel ve gold renklerinde üretilir.
Plastik kapak nedir?
- Çanta kalıbında işlemenin gerdirildiği yüzey. Gerdirme sonrası silikonla metal kasanın kanallarına yerleştirilir.
Ürün haline getirme nedir?
- Tel kırma işlemesi tamamlanmış kumaşın kesilerek gövdeye gerdirilmesi, astarlanması ve metal aksamının takılması işlemi. Çanta bu aşamada kullanılabilir hale gelir.
Kutu çanta nedir?
- Sert gövdeli, metal çerçeveli çanta formu. Bombeli, köşeli, daire ve altıgen gibi formlarda üretilir.
Klaç nedir?
- Sapsız veya ince el askılı, elde taşınan yassı çanta formu. Portföy olarak da anılır.
Klips nedir?
- Çantanın ağzını kapatan yaylı metal aksam. Genişliği numarayla belirtilir ve çantanın ölçüsünü belirler.
Bombeli nedir?
- Yüzeyi dışa doğru hafif kavisli olan gövde formu. Köşeli forma göre daha yumuşak bir görünüm verir.
Köşeli nedir?
- Kenarları keskin hatlı, düz yüzeyli gövde formu.
Sincir sap nedir?
- Metal zincirden yapılmış çanta sapı. Omuzda veya elde taşımaya uygun uzunluklarda üretilir.
Nikel nedir?
- Gümüş görünümlü parlak metal kaplama rengi. Tel kırma çantalarda en çok tercih edilen üç renkten biridir.
Siyah nikel nedir?
- Koyu gri ve siyah arası mat metal kaplama rengi. Atölye dilinde siyah gümüş olarak da anılır.
Gold nedir?
- Altın sarısı metal kaplama rengi. Atölye dilinde light olarak da anılır.
Hasır kumaş nedir?
- Tel kırma işlemesinin yapıldığı seyrek dokunmuş kumaş. Dokuma aralıkları telin geçişine izin verecek genişliktedir.
Tel kırma iğnesi nedir?
- Telin kumaşa geçirilmesinde kullanılan, ucu özel biçimlendirilmiş iğne. Standart dikiş iğnesinden farklıdır.
Montaj nedir?
- İşlemesi tamamlanmış kumaşın çanta gövdesine gerdirilerek takılması işlemi. Ayrı bir hizmet olarak verilebilir.